Colmar, Bibliothèque municipale (F-CO) Ms. 406 (Cat. 227), f. 139v transcrit par Christian Meyer mai 2003	Lexicon musicum Latinum
^1Cum omnes cantus sive sint autenti sive plagales modificari debeant regulariter per ascensum debitum et descensum. ^2Sciendum quod omnes autenti a finali usque ad octavam quod est dyapason regulariter ascendunt et licenter ad nonam vel decimam. ^3Descendunt autem a finali ad proximam praeter quintum, cui ultima infra finalem descensio attributa est ob nullam aliam causam nisi quod semitonii imperfectio competenter fieri descensum non permittit. ^4Plagales autem omnes a finali usque ad quintam, quod est dyatesseron ascendunt, licenter quintam assumunt, raro tamen, quia si ter vel quater quintam contigeret, autento deputaret, ut Ecce tu pulcra es. ^5Descendunt etiam a finali similiter ut ascendunt. ^6Quartus autem competentius per dyapente quam per dyatesseron cadit et resurgit. ^7Quod autem dicuntur autenti ascendunt ad octavam et plagales ad quartam a finali, intelligendum est potentia non actu semper, ut patet in istis antiphonis : Ecce in nubibus celi, et Consolamini. ^8Hec ista figura diligenti in scriptori potest luculentissime demonstrare.
<figura>	cf. IOH. COTT. mus. XIX (CSM, p. 2, p. 122).
^9Autenti ad finem paulatim ducere laus est. In acutis magis vagetur cum in quinta bis vel ter pausaverit, finalem repetat rursumque festinando ad superiora se levet, pulcre per dyapente deponitur et levatur. ^10Pausa note cum sensus pausatione fiat. ^11Caveatur vitiosa repetitio eiusdem note in quibusdam tam est ut pulchrum si bis repetuntur.
^12Plagalis finem precipitare decet. In quarta rarissime pauset. In quinta nunquam. ^13Sed si eam contigerit, raptim recurrat. ^14Libere per dyatesseron sub et supra vagetur, sed in quarto competentius per dyapente. ^15In letis verbis cantus levetur, in tristibus vero deprimatur.
^16Notandum quod quatuor sunt finales tantum videlicet .D. .E. .F. .G., quia apud antiquos quatuor toni tantum habebantur. ^17Moderni autem priorum inventa subtilius examinantes, considerabant armoniam tonorum confusam ac dissonam. ^18Videbant namque cantum eiusdem toni nunc in gravibus principium habere et circa ipsas vagari. ^19Nunc vero in acutis inchoari videre maxime commorari. ^20Et immo unumquemque tonum in duos partiti sunt, ut qui in acutis versaretur autentum vocaretur, qui vero in gravibus moram faceret, plagalis vocaretur. ^21Primus ergo vocatur autentus protus. Secundus plagalis protus. Tercius autentus deutrus. Quartus plagalis deuterus. Quintus autem tritus. Sextus palgalis tritus. Septimus autentus detrardus. Octavus plagalis detrardus. ^22Interpretatur autem protus primus, deutrus secundus, tritus tercius, tetrardus quartus. ^23Autentus principalis, plagalis collateralis (?) sicut (?) patet (?). ^24Quidam cantus in proprio cursu deficientes, alienas sibi finales usurpant, ut protus, deutrus, tritus, quia affines habent. ^25Affines enim istas voces dicimus, quae in depositione et elevatione concordant, verbi gratia. .D. finalis proti cum acuta .a., .E. finalis deuteri cum acuta .b., .F. finalis triti cum acuta .c. concordat, quia similiter deponuntur et elevantur. ^26Secundum (?) finem (?) tetracordi huius affinitatis vicarium habere non potest, ipse suum officium per se convenienter administret. ^27In aliis autem, si <in> proprio cursu deficit, in affinibus cantetur, ut absque errore ad finem perveniat, ita tamen ut omnes (?) in ascendendo et descendendo circa affines sicut circa finales uniformiter teneantur prout superius est expressum.