Barcelona, Biblioteca de Catalunya (E-Bbc)
M. 883, f. 19r-v
Transcription: Christian Meyer (avril 2002)
(18 septembre 2005)

 

 

Hic incipit rude documentum tonorum sed valde utile est hiis qui intelligunt.

 

 

Octo sunt toni, scilicet Primus etc. De octo tonis, quatuor sunt principales, et quatuor collaterales. Principales sunt, scilicet primus, tertius, quartus et septimus. Collateralles sunt scilicet secundus, quintus et octavus. Omnis cantus primi toni potest ascendere a fiinali corda, que dicitur D-sol-re usque ad nonam cordam que dicitur e-la-mi in regula, potest autem descendere usque ad quartam cordam, que dicitur A-re. Et in multis locis invenitur huiusmodi cantus.

 

 

Omnis cantus secundi toni potest ascendere a finali corda que dicitur D-sol-re usque ad sextam cordam que dicitur Gamaut. Omnes <19v> alii cantus principalium simili modo ascendunt et descendunt a suis finalibus cordas sicut et secundus tonus et cantus toni primi. Cantus uero tonorum collateralium simili modo ascendunt et descendunt a suis finalibus cordis sicut et secundus tonus.

 

 

Quatuor sunt littere finales et III affinales. Finales sunt D-sol-re, E-la-mi, F-fa-ut, G-sol-re-ut. Affinales sunt scilicet A-la-mi-re, C-sol-fa-ut, D-la-sol-re.

 

 

10 Omnis cantus primi et secundi toni in D-sol-re finitur. 11 Secundus vero tonus quandoque in .A. finitur, tertius et quartus in .E., quartus vero tonus quandoque in .A. finitur. 12 Omnis cantus quinti toni et sexti in .F. finitur sed aliquando sextus in .C. finitur. 13 Omnis cantus septimi et octavi toni in .G. finitur.

 

 

14 Omnis antiphona que finitur in re, cuius seculorum incipit in la primi toni est. 15 Omnis antiphona que finitur in re, cuius seculorum incipit in fa secundi toni est. 16 Omnis antiphona que finitur in mi, cuius seculorum incipit in mi quarti toni est. 17 Omnis antiphona que finitur in ut, cuius seculorum inipit in sol per b mole, quinti toni est. 18 Omnis antiphona que finitur in fa, cuius seculorum incipit in la, sexti toni est. 19 Omnis autem que finitur in ut, cuius seculorum incipit in sol septimi toni est. 20 Omnis autem que finitur in ut, cuius seculorum incipit in fa octavi toni est, sicut continetur in versibus quibus continetur :

 

 

21 Primus cum sexto fa sol la semper habeto
22 Tertius octavus, ut re fa sicque secundus
23 La sol la quartus ut mi sol sit tibi quintus
24 Septimus est mi fa sol, sic omnes esse recordor.

 

 

25 Septimus et primus cum sexto sic mediantur
26 Fa mi re mi. Quintus, octavus sicque secundus
27 Fa sol fa, sed tertio sol fa mi fa das
28 Ut re mi re quartus cum mediabit.

 

 

29 Finit in .D. vel in .a. primus tonus atque secundus
30 Tertius et quartus in .b. vel <20r> in .G. reloquatur
31 Et quandoque per .a. quartum finire videbis
32 Quintus in .F. vel in .C. nec sextus ab hoc removetur.
33 Septimus octavus in sol la .G. requiescunt.

 

 

34 Octo secundo seculorum primus generalia servat.
35 Sed quidam dicunt quod plurima debe habere
36 Et duo demonstrat tantum modo norma secundi
37 Tertius et quintus sex quisque tenet necque plura
38 In quinto tria sunt sextus tantum tenet unum
39 Septimus in quinque finitur iure moderno
40 Sic tenet octavus inter tantummodo quinque.