Barcelona, Biblioteca de Catalunya (E-Bbc) M. 883, f. 20r-21r Transcription: Jocelyn Chalicarne (février 2002)
<20r> ¹<A>d habendum discantum artis musice, primo videndum est quid sit discantus et unde dicatur. ²Discantus est aliquorum cantuum diversorum concordantia sive consonantia, in qua illi diversificantur per voces longas, breves, semibreves proportionaliter adequantur, vel proportionaliter admixto designantur. ³Unde sciendum est quod ad discantus artem requiruntur xiij species scilicet unisonus, semitonium, tonus, semiditonus, ditonus, dyatessaron, tritonus, dyapente, semitonium cum dyapente, tonus cum dyapente, semiditonus cum dyapente, dytonus cum dyapente et dyapason.		2 proportionaliter admixto] proportionari admixtio ms.
^{4 Modo videndum est quid sit unisonus. Unisonus est quando due note vel plures sunt in <eodem> loco in una linea vel in uno spatio quod idem est, et unisonus dicitur ab unus una unum et sonus quasi unus sonus.}
^{5 Semitonium est illa distantia que est inter mi et fa et econtrario, et dicitur a semus -ma -mum quod est imperfectus -ta -tum et tonus quasi imperfectus tonus.}
^{6 Tonus est illa distantia que est inter ut et re, et re et mi, et fa et sol, et sol et la, et dicitur a fauces quod est sonus quasi tonus perfecte sonans vel dicitur ab intonando.}		6 fauces] tauces ms.
^{7 Semiditonus est coherantia toni et semiditonii ut mi sol vel e converso vel re fa et e converso et dicitur a semus -ma -mum et ditonus quasi ditonus im<20v>perfectus.}
^{8 Ditonus est coherancia duorum tonorum et fit inter ut mi vel fa la, et dicitur a dya quod est duo et tonus inde ditonus quasi continens duos tonos.}
^{9 Dyatessaron est dispositio IIII vocum sese sequentium constans ex duobus tonis et semitonio, et dicitur a dya quod est de, et tetra quod est quatuor et saron quod est vox quasi constans ex quatuor vocibus.}		9 tetra] ternis ms.
^{10 Tritonus est dispositio quatuor vocum vel quinque continentium tres tonos, et dicitur a tris quod est tres et tonus quasi habens in se tres tonos.}
^{11 Dyapente est dispositio quinque vocum sese sequentium constans ex tribus tonis cum semitonio, et dicitur a dya quod est de et penta quod est quinque.}
^{12 Semitonium cum dyapente est illa species ut dictum est que fit ex semitonio et dyapente. Tonus cum dyapente ut dictum est. Semiditonus cum dyapente ut dictum est. Dytonus cum diapente ut dictum est.}
^{13 Dyapason est ultima species et habet omnes alias sub se, et dicitur a dya quod est de, et pan quod est totum, et son quod est sonus quasi de toto sonans id est de omnibus speciebus sonans.}
^{14 <M>Odo debetur scire quod ex istis tres decim speciebus sunt septem que concordant, et alie sex discordant et ita non bene sonant. ¹⁵Septem concordantes sunt iste scilicet unisonus, tertia, quinta, sexta, octava, decima et duodecima. ¹⁶Sciendum est quod ex istis concordantiis sunt alique <perfecte, alique> medie, alique imperfecte. ¹⁷Perfecte sunt iste scilicet unisonus, dyapente que alio vero vocatur nomine quinta, dyapason que alio nomine vocatur octava, et dyapente cum dyapason que alio nomine vocatur quinta supra octavam vel duodecima quod idem est. ¹⁸Medie sunt iste scilicet tertia, sexta et decima.}		14 ita-bene] ita bene non bene ms. 18 decima] duodecima ms..
^{19 Modo sciendum est quod tertia est duplex quia una fit ex ditono id est ex duobus tonis perfectis, et facit consonantiam in omnibus locis et ponitur in numero mediarum concordantiarum, id est non perfectarum. ²⁰Alia tertia fit ex tono et ex semitonio et ponitur in numero <im>perfectarum <21r> concordantiarum et non habet esse in omnibus locis. Habet enim esse quandoque discantus tendit ad unisonum, id est ad cantum planum. Hic habet locum tertia talis.}		20 non habet] non perfectarum habet post corr. ms.
^{21 Similiter sexta duplex est, et fit ex tono perfecto et dyapente, id est quinta, et ista ponitur loco mediarum concordantiarum in numero <...>. ²²Alia vero sexta omnino discordabilis que fit ex semitonio et quinta quamvis per aliquos propter rationes aliquas et numeros posita sit inter inperfectas concordantias.}		21 in] vel ms. 22 discordabilis] descordabilis ms.
^{23 Idem iudicium est de decima et de tertia quia sicut habet se tertiam supra unisonum sic et tertia supra octavam et facit decimam. Illa enim tertia que constat ex duobus tonis perfectis, supra octavam posita facit decimam que ponitur in numero mediarum concordantiarum. ²⁴Alia decima que fit ex semiditonio cum octava ponitur in numero imperfectarum concordantiarum, et se habet sicut tertia supra unisonum posita, et ista suffitiunt quantum ad cognoscendum differentias concordantiarum et specierum. ²⁵Etiam omnis discantus debet incipi et finiri per perfactas concordantias videlicet per unisonum per quintam per octavam aut per duodecimam secundum ascendus vel descendus plani cantus.}		24 semiditonio] semitonio ms. 25 per perfectas concordantias] propter factas discordantias ms.