SWITZERLAND (CH)
(24.12.2009)
AARAU, Aargauische
Kantonsbibliothek (CH-A)
CH-A Ms. Wett. 4° 5
date: 1225-1250 origine et
provenance: abbaye cistercienne de Wettingen contenu: 1r-64v Ordo
ecclesiastici officii (lacune au début); 65r-79r Instituta generalis
capituli; 79r-85 Usus seu Ordo Conversorum; 85r-v
"Qualiter agantur commemorationes sanctorum per totum annum"; 86r-v
Legenda de sanctis Marco et Alexandro; 87-98v ANON. Cist. III; 98v-102v
Stephanus Harding, Carta charitatis; 103r "Octava beate marie fiat
in hunc modum..."; 103v-104r Liste d'anniversaires; 104v-106r Statuta
monialium; 107r-108v Regulae prosodiae cisterciensis; 108v
"Notandum quod IIII sunt necessaria ad veram confessionem" (lacune à
la fin) catalogue Alfons Schönherr, Handschriftenkatalog der
Aargauischen Kantonsbibliothek. Band 2: Die Handschriften der Abtei
Wettingen. Teil 1, p. 49-53 [cat. ms., rédigé entre 1953 et 1957] rism b3/6
BASEL, Universitätsbibliothek (CH-Bu)
CH-Bu A IX 2, Nr. 5
date: c. 1481-1486 origine:
Bâle (?) contenu: 163-164v "Et est notandum quod in gamaut uel in
manu littera greca praeponitur..."; 255r-v "Sanctissimus namque papa
gregorius praeces fudit ad deum ut musice artem eidem ostenderet..."; 284
"Notandum quod species musice sunt due principales, videlicet dyatesseron
et dyapente. Dyatesseron habet tres species..."; 286 Wilhelmus Zeglerlin,
"Quid est musica ? Est sciencia liberalis demonstrans debitum modum
cantandi artificialiter. Quid est cantus ?"; 288-289 "Notandum
quod quaecumque latino ydiomate traduntur per certas clausulas..."; 289v
"Nota triplices sunt voces in manu. Quedam graues ut gamaut usque ad
alamire quia..."; 291v-293v "Secundum Ysidorum ethimologias sex sunt
soni vel voces scilicet ut re mi fa sol la..."; 296-299 tableau et exemples
de solmisation "Iste claues dicuntur graues ratione quia omnis cantus in
eis uersatus grauiter profertur…"; 296v-299 "Pro pleniori dicendorum
musicalis scientie intellectu est sciendum quod duodecim sunt species vel
secundum alios 12 sunt modi..."; 299 "Ter quaterni sunt modi quibus
omnis cantilena contexitur. Scilicet unisonus..." rism b3/6
CH-Bu F VIII 16
date: XVe s. (1442) origine: Allemagne du Sud (Basel ?;
Heidelberg, 7 févr. 1437 ; Ulm, 8 mars 1436 ; cf. KdHS, I, p. 213); copiste: Albrecht Löffler (Staehelin,
Straßburg) provenance: Bâle, Couvent des Dominicains; selon Staehelin,
Straßburg, p. 8, le commentaire "Quoniam ut dicit" (156-184) et
l'extrait de PS.-PHIL lib. mus. (187v-187v) seraient des copies directes de
Starsbourg, olim Bibl. publ, Ms. M. 222 C. 22 contenu: 144-154
HUGO SPECHTSH.; 154va : "Nota tres sunt cantus in manu, scilicet b
duralis, naturalis et bmollis..."; 154vb : "Tu qui solvabis tres
cantus esse notabis/ Ecce b duralis, naturalis atque b mollis"; "B
durum triplo reliquos cantus geminabo"; "Tres duros g ferunt
naturales c geminatos/ Et tot b molles..."; "Durus in E finit d
bmollis in a naturalis/ Ut re mi scandunt descendunt fa quoque la sol...";
"Nota sub bfabmi nulla fit mutacio quia..."; 156-184 "Quoniam ut
dicit sanctus Augustinus In domo dei..." (156v, 157 ANON. Couss. XII
(exc.); 184v-187v PS.-PHIL. lib. mus. (exc.); 188r-v "Notandum quod
proporcio est duorum terminorum uel duorum numerorum..."; 191-198v
"Propter maiorem evidenciam musice artis..."; 199v-203 "Omnis
cantus ecclesiasticus in mediis clavibus..." rism b3/6 ▪ Die Handschriften der Bibliotheken von Aarau, Appenzell und
Basel. Bearb. von Beat Matthias von
Scarpatetti (Dietikon-Zürich, 1977; Katalog der datierten Handschriften in
der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550,
1) [KdHS].- Bernhard, Thomas, 2006, p. 9, n. 16.
CH-Bu F IX 36
date: XIIe s. (f. 1-75);
XIVe s. (f. 76-157) origine: inconnue provenance: "Martianus
Reyflacher studens Wieni" contenu: 2-64v IOH. COTTO mus. rism
b3/1, p. 69 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-Bu F IX 54
date: fin du XIIIe s. origine
et provenance inconnues remarque: modèle de I-Rvat
Lat. 4357 (Bernhard, Organum-Traktat) contenu: 1 TAB. Basil.; 1v QUAEST. MUS. (exc.);
2-4v PS.-THOMAS AQU. I; 5-8v AUGUST. MIN. rism b3/1, p. 69-71 rism b3/6 copie: D-Maw ▪ Bernhard, Organum-Traktat,
2001, 189.- Bernhard, Thomas, 2006, p. 65, 66, 68, 76, 89.
CH-Bu Cod. s/s A VI 11, Nr.
1
date: fin du XVe s. origine:
Bâle ? contenu: 1-7 "Zu erkennende die kunst…" (éd. Denk,
Fachprosa, p. 39-46) rism b3/6
CH-BEb 16
date: IX-Xe s. origine:
Fleury-sur-Loire provenance: coll. J. Bongars (1554-1612) contenu:
62 "Cantor vocatus quia voce…"; Cantor autem et voce et arte
praeclarus…"; 82 "Cythara. Ac psalterii repertor tubal…"; Eorum
tribus cordis sunt…"; "Hebrei autem decacordon…"; Citharam autem
in grecia…"; "Citharam ac psalterii…"; Cithare et psalterii haec
differentia est…" rism b3/1, p. 71 rism b3/6
CH-BEb 36
date: Xe-XIe s. origine:
Fleury-sur-Loire contenu: 1-139 ISID. etym. rism b3/1, p. 71-72 rism b3/6
CH-BEb 134
date: Xe s. origine:
Fleury-sur-Loire remaque: dimensions du f. 2 (additionnel) : 85 (H) x
100 (L) mm (dimensions du ms.: 320 x 225) provenance: Petrus Daniel;
coll. J. Bongars (1554-1612) ? contenu: 2 "Efficitur quinis symphonia sexcupla…"; 2 "Pandit enarmonias series..." rism b3/1, p. 74 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-BEb 212
date: vers 800-830 origine:
Allemagne (Mayence) provenance: chapitre de la cathédrale de Strasbourg;
coll. J. Bongars (1554-1612) contenu: 109 "Quantis cordis antiqui
musici usi sunt…" rism b3/1, p. 74 rism b3/6
CH-BEb 633
date: XIIe s. origine:
France provenance: Petrus Daniel (Orléans, 1564) contenu: 30v-31
"Musica alia mundana, alia humana, alia instrumentalis…"
CH-BEb 702
date: XIIe s. origine:
inconnue provenance: Petrus Daniel (Orléans, 1564) contenu: 46-51v
PS.-ODO dial. (exc.) "Ecce modus primus…" rism b3/1, p. 74 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-BEb A 50
date:
XVe
s. origine: inconnue provenance: Goularius (1601); Nicolaus
Coletus (1640) contenu: 205-213v IOH. MUR. spec. (B) rism b3/1, p. 72 rism b3/6
CH-BEb B 56
date:
XIe
s. origine: inconnue provenance: abbaye bénédictine de Lorsch;
Fleury; Franciscus Daniel; coll. J. Bongars (1554-1612) contenu:
2va-b FIST. Cuprum pur.; 2vb FIST. Mensuram et;
2vb-3a FIST. Si fistulae I; 3a FIST. Fistulae si; 3a FIST. Primam fist. IV;
7-176v MART. CAP. et REMIG. AUT. rism b3/1, p. 72-73 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-BEb A 91.20
date: XIIe ou XIIIe s. origine
et provenance inconnues contenu: GUIDO reg. (fragm.) rism b3/1, p. 73 rism b3/6
CH-BEb A 91.21
date: XIIe s. origine:
inconnue provenance: coll. J. Bongars (1554-1612)
contenu: 1-5v GUIDO micr. (fragm.); 6r-v GUIDO reg. (fragm.) rism b3/1, p. 73
CH-BEb A 94.11
date: fin du XIIIe s. origine:
France provenance: feuillets détachés de F-Pn Lat. 16652; coll. J. Bongars (1554-1612) contenu: 1-2
BOETH. mus. (fragm.) rism b3/6 copie: D-Maw
CH-BEb Ms. Hist. Helv. LI.
76
date: 1491 origine: Bern provenance: Jakob, Ludwig et
Benedikt Sterner (XVIe s.) contenu: 1-68 Bartholomäus Götfreid Frank, Ein
tütsche Musica des figurirten Gsangs (éd. fac-sim *Geering, Musica 2)
rism b3/6
EINSIEDELN, Klosterbibliothek (CH-E)
CH-E 79
date: Xe s. origine:
Einsiedeln contenu: 2-27 MUS. ENCH.; 27-45+66-102 SCHOL. ENCH.; 103-109
"Igitur primi toni neuma regularis haec est..." (Tonaire) rism
b3/1, p. 74-75 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-E 169
date: diverses mains des
Xe-XIe s. (recueil de quatre unités formé au XIVe s. à Einsiedeln ?); fasc. 3
(p. 113-128) XIe s. origine: région du lac de Constance (St-Gall ?,
Reichenau ?) contenu: 113-128 HUCBALD. (fragm.) rism b3/1, p. 75 rism b3/6 copie: D-Maw
CH-E 298
date: fin du Xe s.;
avant 965 ? origine: Reims ou Trier provenance: Trier (Tischler) contenu:
23-145 BOETH. mus. (GLOSS. Boeth. mus.) rism b3/6
copie: D-Maw ▪ Mathias M. Tischler, "Die ottonische Klosterschule in Einsiedeln zur
Zeit Abt Gregors", in: Odo Land (éd.), Festschrift zum tausendsten
Todestag des seligen Abtes Gregor, des dritten Abtes von Einsiedeln 996-1996
(St. Ottilien, 1996), 93-181; Traub, Einsiedeln, 2001, p. 84.
CH-E 319
date: Xe-XIe s. origine
et provenance inconnues contenu: 281 FIST. Si fistulae I rism b3/1, p. 75 rism b3/6
CH-E 358
date: fin du Xe s. origine: Reims ou Trier; Fleury ? contenu: 40-139
BOETH. arithm.; 141-143 PS.-HIER. ep.; 143-144 ISID. etym (exc.); 145-270
BOETH. mus. (Gloss. Boeth. mus.) rism b3/6 copie: D-Maw – facsimilé
en ligne : http://www.e-codices.unifr.ch/en/sbe/0358
CH-E 366
date: XIe-XIIe s. contenu: p. 56 "Versus atque notas
Herimannus protulit istas..." (HERMANN. vers.) < Bernhard, Hermannus, p. 112.
CH-E 638, Ms. 1200 (rism
b3/1, p. 75) cf. CH-E 689
CH-E 689
date: début du XVe s. (Herlinger, Summula) origine: Italie
du Nord provenance: Brixen (Bressanone) contenu: 1-44 MARCH.
luc.; 45r-v CONTR. Volentibus; 45v PHIL. ANDR.; 46-50 CONTR. Volentibus; 51-56
PROSD. contr.; 57-74 manquent; 75-82 PROSD. mon.; 81-82v MON. Mon. tuum; 83-90
IOH. MUR. lib.; 91-104v IOH. MUR. spec. (B); 105-116 Antonius monachus ac
paduanus, Tractatus proportionum (sommaire du traité au f. 7) rism
b3/1, p. 75 (sous la cote 638, Ms. 1200) rism b3/6 copie: D-Maw
GENEVE, Bibliothèque publique et universitaire (CH-Gpu)
CH-Gpu Lat. 80
date: fin du XVe s. origine: France provenance: coll. Alexandre Petau (n° 83) contenu: 44-45v CLAVIC. rism
b3/6 copie: D-Maw ▪ John Koster, "New Sources for
the Early History of the Clavichord", Early Keyboard Journal, 20
(2002), 7-43 [p. 14, n. 19]
GENEVE/COLOGNY,
Bibliothèque Dr. Martin Bodmer (CH-CObodmer)
CH-CObodmer 111
date: Xe s. (vers 970 ?) origine: Würzburg provenance: Admont,
abbaye bénédictine St-Blaise; coll. H. A. Brecher (Brno, 1937) contenu:
42-45v BOETH. mus. rism b3/6 – facsimilé en ligne : http://www.e-codices.unifr.ch/en/cb/0111
CH-CObodmer 77 (olim Phillipps 18845)
date: XIIe s. origine: Italie (Toscane) provenance: coll. Chichiarelli (XVIe, XVIIIe x.) contenu: 1-27v GUIDO
micr. (exc.); 28v-33 GUIDO prol.; 33 GUIDO ep. (exc.); 33-47 GUIDO ep.;
50-56v+57r-v GUIDO reg.; 56v-57 VERS. Quisquis velis; 57v "Jugiter domine
nobis adsit…"; 58-71v tonaire; 72 "Primus adest protus…"; 72-73
GUIDO reg. (exc.); 73r-v MOD. Omnes authenti;
73v-75 INTERV. Diapason; 75-78v VERS. Ars humanas; 80r-v REG. PRUM. (exc.); 80v
SCOL. ENCH. (exc.); 80v "Tonus/ I/ Dorius/ Primus - tonus/ II/ Ypodorius /
Plagis <eius> ..."; 81 "G. Nete hyperboleon Y/ .A. Paranete
hyperboleon IV..."; 81r-v GUIDO micr. (exc.); 81v GUIDO reg. (exc.); 81v-82 "Natura matre omnium…"
(éd. *Bernhard, Lobgedicht, p. 29); 82-102 PS.-ODO dial.; 102v-105v
"Primus sonus et primus emitonius. Medius sonus…"; 106r-v ODO Aret. (exc.); 109-112v PS.-GUIDO form.
(exc.; éd. CSM 37, p. 46-106 [ms. G]) rism b3/1, p. 76-78 rism b3/6 – facsimilé en
ligne : http://www.e-codices.unifr.ch/en/cb/0077
SCHAFFHAUSEN, Stadtbibliothek (CH-SH)
CH-SH 108
date: vers 1100 origine: Allemagne du Sud-Ouest provenance:
Couvent de Allerheiligen (dioc. de Constance) contenu: 4-131v BOETH.
mus. (Gloss. Boeth. mus.); 131v-134v Tonaire "Quid teneat proprium varius
sonus octo modorum..." (cf. Frutolf, Breviarium de musica, p.
75-82); 134v-135 "Autentus protus ascendet ad paranete..."; 135v
"Primum mandatum amor dei est..." (cf. Huglo, Tonaires, p.
234, 240, 247); 140v-141 Éloge de Pythagore (Carmen Cantabrigiense, n° 12),
"Conductus pitagoricus. Vite (Vatem ? ms) dator omnifactor deus
nature..." (éd. K. Strecker, MGH 31966 ; Bernhard, Cambridger
Lieder, p. 143); Éloge de Guy [d'Arezzo] "Proemium et oratio Guidonis
in musicam. Rex superne armonice qui concentus angelici..." rism b3/6
copie: D-Maw ▪ Andreas Traub, "Conductus", in: MGG,
Sachteil, 2 (1995), col 983.
SOLOTHURN, Staatsarchiv (CH-SOa)
CH-SOa 8 (fragment)
date: IXe s. (seconde
moitié) origine: Est de la France provenance: Stift Schönenwerd contenu:
BOETH. mus. (fragm.; GLOSS. Boeth. mus.) rism
b3/6 copie: D-Maw
CH-SOa 10 (fragment)
date: Xe s. (première
moitié) origine: inconnue provenance: Stift Schönenwerd contenu:
MUS. ENCH. (fragm.) rism b3/6 copie: D-Maw
ST-GALLEN, Stiftsbibliothek (CH-SGs)
CH-SGs 20
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0020
date: IXe s. origine:
inconnue provenance: inconnue contenu: 2 "/// feriebat cymbalum
alius autem cythar/// alius vero tuba cornea…" rism b3/6
CH-SGs 21
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0021
date: c. 1125-1150 origine:
Allemagne du Sud provenance: Einsiedeln (XIVe s.) contenu: 575
"Sciendum est quod antiquum psalterium instrumentum dechacordum…" rism
b3/6
CH-SGs 242
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0242
date: IXe/Xe s., XIe s.
(p. 10-11) origine et provenance inconnues contenu: 10-16
Notker Labeo, De musica (éd. *van Schaik, Notker)
rism b3/1, p. 78 rism b3/6
CH-SGs 270
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0270
date: IXe s. origine: St Gall ? contenu: 39-45 CASSIOD. inst.
(exc.) rism b3/6
CH-SGs 381
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0381
date: Xe s. (première moitié) origine: St-Gall contenu:
6-9 NOTK. BALB.; 10-12 MART. CAP. (exc.) rism
b3/6 ▪ Teeuwen, Harmony, 2002, p. 31 n. 85
CH-SGs 397
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0397
date: milieu du IXe s. origine: Allemagne du Sud contenu:
135-136 ISID. etym; 147 "Nomina musarum. Clio historias…"; "Clio
gesta canens…"; 147 ISID. etym (exc.) rism b3/6
CH-SGs 556
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0556
date: IXe-Xe s. et XIIe-XIIIe s. (p. 235-369) origine: Allemagne
du Sud contenu: 365-368 INST. PATR. rism b3/6
CH-SGs 898
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0898
date: XIe s. origine: St-Gall remarque: manuscrit utilisé
par M. Gerbert, cf. GS2, p. 62 (cf. p. 114-124) contenu: 2-5
BERNO div.; 5-10 BERNO ton. rism b3/1, p. 78-79 rism b3/6 Michael
Klaper, "Die musikalische Überlieferung aus dem Kloster Reichenau im 11. Jahrhundert und die kompositorische Tätigkeit des Abtes Bern
(1008-1048)", in: Walter Pass, Alexander Rausch (Hg.), Beiträge zur
Musik, Musiktheorie und Liturgie der Abtei Reichenau (Tutzing: H.
Schneider, 2001; Musica Mediaevalis Europae Occidentalis, 8), p.1-40.
CH-SGs 899
http://www.e-codices.unifr.ch/en/csg/0899
date: Xe s. origine et provenance inconnues contenu:
108 ISID. etym (exc.) rism b3/1, p. 79 rism b3/6
CH-SGs 937
date: première moitié du
XVe s. (daté 1424) origine: Allemagne du Sud contenu: 684-700
"Propter maiorem evidentiam musice artis cuius notitia maxime et
necessaria…" rism b3/6
ST-GALLEN, Bibliotheca Vadiana (CH-SGv)
CH-SGv 296
http://www.e-codices.unifr.ch/en/vad/0296
date: XIIe s. origine: inconnue provenance: Sebastian
Schobinger contenu: BOETH. arithm.; 47-108 BOETH. mus. rism b3/6 copie:
D-Maw
ZÜRICH, Zentralbibliothek (CH-Zz)
CH-Zz C. 78
http://www.e-codices.unifr.ch/en/zbz/C0078
date: IXe s. origine: inconnue contenu: 118 "Clio
historias…"; ISID. etym. rism b3/1, p. 79 rism b3/6
CH-Zz Car. C. 30
date:
IXe
s. (la mesure de monocorde du f. 276v est une addition du XIe s.) origine: inconnue
contenu: 276v MON in mon. mensura rism b3/1, p. 79 rism b3/6
CH-Zz Car. C. 176
date: Xe-XIe s. origine:
inconnue contenu: 146v FIST. Si fistulae I; 188 "Enarmonicum genus
melorum id est optime coapatatum…"; "Proslambanomenos id est
adquisitus…" rism b3/1, p. 79-80 rism b3/6
CH-Zz Rh 59
date: XIIIe s. origine:
abbaye de Rheinau contenu: 237-239 tonaire rism b3/1, p. 80 rism b3/6
CH-Zz Rh 62
date: XIIe s. origine:
abbaye de Rheinau contenu: NEUM. Eptaphonus rism
b3/1, p. 80 rism b3/6 copie: D-Maw (f. 1v)