Catania, Biblioteche Riunite Civica
e Antonio Ursino Recupero (I-CATc)

D 39, f. 39r-v
Transcription: Christian Meyer
(février 2006)

Lexicon musicum Latinum HOME

<39r> Primo sciendum est quod disiuncta est vehemens transitus ex una deduccione in alia absque mutatione vel de una proprietate in alia. Et dicitur a disiungo -gis, quia disiungit proprietates et voces de uno loco in alio. Et de istis disiunctis habemus in cantibus tres modos, quia quidam sunt perfecti et quidam inperfecti et alie sunt medie. Perfecte sunt que ascendunt vel descendunt per speciem dyapente vel dyapasson. Ratio est quia cadunt in speciebus vel consonantiis perfectis. Imperfecte sunt que ascendunt vel descendunt per speciem que vocatur tonus cum diapente. Et iste apud antiquos vocantur exaden maius et exaden minus, vel sexta maior vel sexta minor. Medie sunt ille que neque in speciebus perfectis neque imperfectis cadunt et iste vocantur eptade minus et eptade maius, septima minor vel septima maior et similia. <39v> Exemplum inferius videbitur










7 ex eadem maius et ex eadem minus ms.

Sequitur de coniunctis secundum Gregorium.

 

10 Notandum quod coniuncta fuit inventa duabus de causis. Primo causa necessitatis, secundo causa melodie.

 

11 Causa necessitatis quando cantus exit extra positam manum per figuram que vocatur « corruf » et facit suum principium retro policem, et hoc quantum ad graviorem partem, vel quando cantus exit extra palmam positam per acutiorem partem cum figura que vocatur « crisis ».

 

12 Notandum ad secundam partem <quod> fuit inventa causa melodie, et hoc propter rationem verborum vel formatione tonorum et ad minuandam duritiam. 13 Demonstratio est quia semper musica attendit ad consonanciam vel ad bemolliam cantus, et dicitur de coniungi, -gis, quia coniungit voces et mutat proprietates.

 

14 Sequitur +videre+

 

15 Coniuncta nil aliud est nisi facere de tono semitonum et de semitono tonum, ut patet in speciebus que superius iamque dixi, et vulgariter nil aliud est coniuncta nisi facere de mi fa et de fa mi. 16 Et est coniuncta quedam acquisita canendi actualis actributio sub vel supra, <vel> intellectualis transpositio de loco proprio in alienum locum. 17 Et secundum hoc prima coniuncta signatur in .H.mi per signum b mollis et dicimus ibi fa. 18 Ratio est quod semper musica adtenditur ad consonanciam vel ad b molliam cantus, et habet suum principium retro police. 19 Et est notandum quod ubicumque ponitur istud signum b mollis (aliter b rotundum) in linea vel in spacio, debet deprimi sonus illius articuli per unum maius semitonum et debet dici fa.











19 linea] lingua ms.

20 Secunda coniuncta signatur in C-fa-ut per signum # quadrum et debemus dicere mi et habet suum principium in A-re. 21 Et est sciendum quod ubicumque ponitur istud signum # quadrum in linea et in spacio, debet alienari sonus illius articuli per unum maius semitonium et debet dici mi. 22 Et hoc intelligitur per totam palmam ubi invenirentur fa mi ad intellectum predictum et ista regula intelligitur quantum ad generales coniunctas.




21 unum] unus ms.