Catania, Biblioteche Riunite Civica e Antonio Ursino Recupero (I-CATc) D 39, f. 33v-34r Transcription: Christian Meyer (février 2006)	Lexicon musicum Latinum
<33v> Iacobus de Barbo
^1Postquam adimpleti sunt tres libri, scilicet primus de cantus immensurato qui dicitur cantus planus, secundus de cantu mensurato qui organicus appellatur, 3^us de contrapuncto qui biscantus vocatur, ^2nunc restat in hoc quarto et ultimo libro tractare de proportionibus musicalibus iuxta mei parvi possibilitatem ingenii subponendo me correpcioni magistrorum et doctorum in supradicta arte musicali ^3sequens semper vestigia ipsorum magistrorum et eciam eorum dicta in quibus tractaverunt de proporcionibus et proporcionalitatibus. ^4Et primo quid sit proporcio.	2 subponendo] superponendo ms.
^5Proportio est duorum comparatorum ad invicem habitudo. ^6Et dividitur, quia alia est proportio communiter dicta et alia proprie dicta. ^7Proporcio communiter dicta est aliquorum vel duorum comparatorum in aliquo in quo comparatur unius ad alterum habitudo. ^8Et dicitur ‘in aliquo’ propter maiorem expressionem, quoniam in equivocis nulla repperitur proportio ut asserit Aristotelis primo Thopicorum capitulo de invencione silogizandi instrumenti quo in silogismis habundamus dyalecticis. ^9Ex qua discretione habere possumus proporcionem communiter dictam in omnibus que equalitatem vel inequalitatem, similitudinem et dissimilitudinem, magis et minus suscipiunt, reperiri.
^10Quedam est proportio proprie dicta que sic describitur : proportio proprie dicta est duarum quantitatum vel plurium quantitatum inequalium eiusdem generis propinqui vel eiusdem speciei adinvicem habitudo. ^11Et dicitur eiusdem generis propinqui quoniam una quantitas continua cum alia quantitate discreta proprie proportionari non possunt, cum non sint eiusdem generis propinqui set bene remote. ^12Ex qua descriptione comprehendere possumus proportionem proprie dictam solum in hiis que equalitatem vel inequalitatem suscipiunt reperiri, hoc est in quantitatibus. ^13In ista descriptione sic posita cuiusque membris declarate primi dividendo quia nec ad propositum secundum agredior quod proposito nostro pertinet et ipsum totaliter subdividendo.	11 proportionari] proporcioni ms. 12 descriptione] discretione ms.
^14Quoniam secundum Pictagoram omnis vero quantitas continua vel discreta dicitur esse, continua magnitudo appellatur, discreta vero multitudo. ^15Quantitas continua incipit a mensura finita et descrescit in infinitum. Que quantitas dividitur quia quedam est mobilis et quedam immobilis. ^16Mobilis ut in spera mundi, et ista astronomiam prosequitur. ^17Inmobilis ut in terra, scilicet triangulum vel quatrangulum, ortogonum, polygonum et omunium aliarum figurarum, et ista ad speculacionem geometrie spectat. ^18Quantitas autem discreta incipit a numero <34r> finito et procedit in infinitum. ^19Que quidem quantitas dividitur quia quedam est per se, quedam ad aliud comparata. ^20Per se ut dicimus binarium, trinarium, quaternarium, quinquenarium, procedendo in infinitum per suas species, ut addere, subtrahere, dupplare, dimidiare et multiplicare et de radicum extrahere. ^21Et talis quantitas vel talis numerus est subiectum in arsmetrica. ^22Et ista pertinet ad arsmetricos et tunc dicitur quantitas absoluta et relata. ^23Ad aliud comparata ut dicimus duo ad unum, tria ad duo, quatuor ad trium, et sic in infinitum quia talis numerus est numerus sonorus et est subiectum in musica, et ista pertinet ad musicos et tunc est quantitas relata tantum. ^24Unde musica est de numero relato ad sonum.	17 pologonum ms. 20 radicum] redicum ms. 23 sonorus] sonorius ms.
^25Et dico quod duplex est proporcio proprie dicta est, scilicet rationalis et irrationalis. ^26Proportio rationalis est plurium quantitatum commensurabilium adinvicem habitudo. ^27Pro quarum duarum descriptione est sciendum quod quantitates mensurabiles dicuntur, quibus repperitur una communis mensura quamlibet illarum quantitatum mensurare potens. ^28Ille vero dicuntur quantitates inconmensurabiles, quibus nulla talis mensura communis reperitur. ^29Ulterius vero subdividendo primum membrum subdivisionis istius, quia 2^m scilicet membrum de racionali non facit ad propositum nostrum. ^30Unde dico quod dupplex est proportio rationalis. ^31Nam quedam est proportio equalitatis, et est ista que est plurium quantitatum equalium adinvicem habitudo. ^32Quedam est proportio inequalitatis, et est ista que est plurium quantitatum inequalium adinvicem habitudo que est in 2° membro. ^33Et dividitur proportio proprie dicta quia quedam est proportio maioris inequalitatis, quedam est minoris inequalitatis. ^34Proportio maioris inequalitatis est quando maior numerus comparatur minori. ^35Proportio minoris inequalitatis est quando minor numerus comparatur maiori addendo <...>	27 potens] poteris ms. 35 comparetur ms.