AUSTRIA (A)
(22/10/2010)
ADMONT, Benediktinerstift (A-A)
A-A Fragment B-122/1
date: XIVe s. provenance: fragment détaché de A-A Cod. 122
contenu: 1-4v SUMM. GUID. (fragm.) rism b3/6 copie: D-Maw
A-A Cod. 397
date: Début du XIVe s. origine: Admont ? contenu: 1-47v
ENGELB. ADM.; 48-58v <Engelbertus Admontensis>, Super passionem
secundum Matheum; 60v-75 <Anon.>, In principio erat verbum rism
b3/6 copie: D-Maw
FIECHT, Stiftsbibliothek (A-F)
A-F Cod. 80 (252)
date: XVIe s. origine: Allemagne du Sud ou Autriche
provenance: Georg Seitz, abbé de St-Georgenberg de 1568 à 1575) contenu:
94v exemples de solmisation; 95v exercice de contrepoint et de
solmisation à deux voix; 96r-v exercices d'intervalles; 97r-127r « Musica
est recte modulandi scientia… » rism b3/6
A-F Cod. 91 (45)
date: XVe s. premier quart du XVIe s. origine: inconnue
contenu: 12 tableau de solmisation; 12v-15 « Musica ist der freyen
siben kunst aine di do artlich und künstlich… » ; 15r-v exercices de
solmisation rism b3/6
GÖTTWEIG, Benediktinerstift (A-GÖ)
A-GÖ 86 (9)
date: XIIe s. provenance: Göttweig contenu: 119
« Gymnasio musas placuit revocare solutas/ Ut pateant parvis habitis vix
actenus altis/ Pluribus est normis monochordi quadriformis. » rism b3/6
A-GÖ 108 (52)
date: XIIe s. provenance: Göttweig contenu: plat
supérieur: diagramme de l'échelle des sons rism b3/6
A-GÖ 514 (460)
date: première moitié du XVIe s. (1538) provenance: Göttweig contenu:
192-224v Anonymus Gottwicensis, « Musica secundum Isidorum est recte
canendi scientia » rism b3/6 copie: D-Maw
GRAZ, Universitätsbibliothek (A-Gu)
A-Gu 205
date: seconde moitié du XIVe s. origine: inconnue provenance:
abbaye cistercienne de Neuberg contenu: 123v « Nil homini melius
quam si divina legendo… »; « Sangwinei delectantur audire primum
tonum et sextum… » rism b3/6
A-Gu 258
date: seconde moitié du XIIe s. origine: inconnue provenance:
abbaye bénédictine St. Lambrecht contenu: 145-146v tonaire neumé rism
b3/6
A-Gu 509
date: début du XVe s. origine: Neuberg ? provenance:
abbaye cistercienne de Neuberg contenu: 133rb-136rb TON. Cist.;
136vb-137rb diagrammes des tons (cercles); 137ra main de solmisation; 137rab
« Primus autentus id est primus tonus constat ex prima specie
dyapente… »; 138va-141rb « Musice nomen accipitur stricte,
large… »; 140v-141ra FIST. Primae ergo rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Gu 798
date: début du XIIIe s. origine: abbaye bénédictine St. Lambrecht
? provenance: abbaye bénédictine St. Lambrecht contenu: 160r-v
tonaire; 161v+166r-v FRUT. brev. (exc.) rism b3/6
A-Gu 873
date: XVe s. origine: Wien, Université ? provenance:
abbaye cistercienne de Neuberg contenu: 4-7 Nicolaus (magister
parisiensis), Tractatulus musicalis ad cantum Gregorialem brevis et utilis
rism b3/6 copie: D-Maw
A-Gu 1010
date: XIIIe s. provenance: abbaye cistercienne de Neuberg contenu:
70v main de solmisation rism b3/6
A-Gu 1201
date: seconde moitié du XIVe s. origine: inconnue provenance: abbaye
bénédictine St. Lambrecht contenu: 61v-63v ANON. Grac.; 65
« Sciendum est autem quod ipsa modulatio psalmorum… » rism b3/1,
p. 25 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Gu 1584
date: XIIe s. provenance: Chorherrenstift Seckau contenu:
48v main de solmisation rism b3/6
HEILIGENKREUZ, Stiftsbibliothek (A-HE)
A-HE 20
date: fin XIIe s. et premier quart du XIIIe s. (1220) origine: Heiligenkreuz
contenu: 1-4 ANON. Cist. I; 4 main de solmisation; 220 exercice de chant;
220v-222v TON. Cist.; 222v-223r: Benedictus dominus
deus israhel (Tons 1-VIII); 223r: HERMANN. mod.; 223r-v « De
progressione tonorum secundum quosdam » (MOD. Protus finit) rism
b3/6 copie: D-Maw
A-HE 65
date: XIIIe s. origine: Heiligenkreuz ? contenu: 260v-261
tonaire rism b3/6
A-HE 213
date: XIIe-XIIIe s. origine: inconnue provenance: inconnue
contenu: 143v-144r IOH. COTT. mus. (exc.) rism b3/1, p. 25 rism
b3/6 copie: D-Maw
INNSBRUCK, Universitätsbibliothek (A-Iu)
A-Iu 732
date: XVIe s. (1523) origine: Allemagne du Sud ? provenance:
Neustift contenu: 1-139v Andreas Ornithoparchus Meyningensis, Musice
active micrologus (copie de l'édition princeps Leipzig, 1517); 140-148
Anonyme, Racemationes Musices; 155v-171 exercices de contrepoint (?) rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Iu 962
date: XVe s. (1457, 1460, 1462, 1466) origine: Paris (?)
provenance: Stams (?) contenu: 128r-151r Compilation
rédigée par Georgius Erber vers 1460-1462 (cf. Meyer, Paris, 2001, p.
321-324).- 128r-v <I.> « Sicut
dicit philosophus in prologo metaphysicae... » ; 128v-129r
<II.> « In opere breviter proceditur prope tria. Primum est ut ea
quae breviter dicuntur facilius memoriae commendantur... » (cf. BOETH.
mus. I,1 ; ed. Friedlein, p. 179.20-180.3 et 187.9-16) ; 129r-130r
<III.> « De inventione musicae. Sciendum est quod Pithagoras invenit
musicam supra incudem fabri. Nam sicut Bohetius in libro suo musicae ... »
(cf. BOETH. mus. I,10 (ed. Friedlein, p. 197.1-14, 197.22-26) ; 130v
<IV.1> « De commendatione musicae. Cum et humana natura naturaliter
scire desideret... » (cf. TRAD. Holl. VI, I.5-12) ; 130v-131r
<IV.2> « Et sciendum est quod ante eius inventionem homines naturaliter
cantibus utebantur... » (cf. TRAD. Holl. VI, V.23-32. « Hec magister
Tholomeus dispositus in suo tractatulo de arte musica ») ; 131r-v
<IV.3> « Philosophiam sapientiae studium... » (IOH. CICON.
mus. III,1-4) ; 131v <V.> De monocordo greco et latino secundum
Bohetium ; 132r <VI.> De monocordo secundum sanctum Gregorium ;
132r-v <VII.> « De differentia inter discantantes. Maxime in
distinctionibus vitandae sunt inter cantores » (éd. Meyer, Paris,
App. 2) ; 132v <VIII.> « De tonis. Tonus est quoddam
regulare praeceptum in quolibet cantu... » ; <IX.>
132v-133 : « Tonorum suffragia. Omnis modus aut est autenticus
aut plagalis... » ; 133r <X.> « Nota opinionem cuiusdam,
nescio si sit in toto vera... » (INTERV. Tonus div. [exc.]) ; 133r-v <XI.> « Suffragia generum proportionum
musicalium. Omne genus inequalitatis... » ; 133v <XII.>
« Que sint litterae monocordi in elevatione ? ... » ; 134v-135v
<XIII.> « De tono. Quid est consonantia ? Est quando duae voces
coniunguntur insimul... » ; 135v-137v <XIV.> « Sequitur de
differentia octo modorum. Ubi est finis primi modi ? ... » (PS-ODO dial.
[extrait]) ; 137v <XV.> « De coniunctis Bohecii. Quinque
coniunctiones Bohecii hee sunt... » (éd. Meyer, Paris, App.
3) ; 137v-138r <XVI.> « Quot coniunctiones vocum sunt ?
VI... » (PS-ODO dial. [extrait remanié]) ; 138r-v <XVII.>
« Omnis vox quarta potest facere dyatessaron ? Non... » (PS-ODO
dial. [extrait]) ; 138v-139r <XVIII.> « Ostendendum est quod
sunt septem voces .a. .b. .c. .d. .e. .f. .g. ... » ; 139r-v <XIX.1> « De proportionibus. Dupla
proportio est... » ; 139v-140r <XIX.2> « Dyatessaron in
qua proportione constat ? In sesquitertia... » ; 140r <XIX.3>
« Dyapason vero simphonia est... » ; <XX.> 140r-v
« Notandum est quod omne organum aut fiat <in> dyatessaron... (éd. Meyer,
Paris, App. 4) ; 140v-141r <XXI.> « Dissonantia est
duorum sonorum sibimet permixtorum ad aures veniens aspera atque iniocunda
percussio... » (BOETH. mus. I,7 [Friedlein, p. 195.8-13] et BOETH.
mus. III,8 [Friedlein, p. 278.11-79.2]) ; 141r <XXII.>
« Numerum (?) praedictarum informationum si quis requirat secundum
magistri Vrlandi... » ; 141r-v <XXIII.> « De tonis. Ab
auctoribus nostris hanc artem perscrutantibus habemus quod 8 sunt
toni... » ; 141v <XXIV.> « Scire etiam debemus quod octo
sunt graves litterae... » ; 142r <XXV.> « Quod quatuor
sunt toni apud grecos. Recitat enim Bohetius grecos solum posuisse quatuor
tonos cantus... » ; 142r-144r <XXVI.>
« Sequuntur proportiones declaratae et manifeste demonstratae ostensae...
melodia vocum cantorum inuentae. Et premierement est dite (?) la premiere
proportion dupla ... pour l'abillite dex voix des puntament (?)
chantans » (éd. Renate Federhofer-Königs, « Ein Beitrag
zur Proportionenlehre in der zweiten Hälfte des 15. Jahrhunderts », Studia
musicologica Academiae scientiarum Hungaricae, 11 [1969], 148-150); 144r-149r <XXVII.>
« Musica est scientia de numero relato ad sonos... ad nonamdecimam .e.
et ultra si possibilitas sit in voce sed secundum usum vel actum nostrum non.
Laus deo finitum parisius Anno 1460 per g. e. Ave maria » (cf. TRAD. Garl. plan. I, passim.) ; 150v-151r <XXVIII.> « Motus est vocis in
ratione unius gradus in alium ascensus... (éd. Meyer, Paris, App.
5) ; 152-163 « Quoniam musicalem circa artem multi
hodiernis temporibus cantando delirant… » (cf. ANON. Vratisl.) rism
b3/6 copie: D-Maw < Meyer Chr., Paris, 2001, p. 305-328 (passim); Rausch,
Mensuraltraktate, 2001, p. 280-282.
KLAGENFURT, Bischöfliche Bibliothek (A-Kb)
A-Kb XXIX e 27
date: XVe s. (1428, 1430) provenance: Gurk en Carinthie (Schloss
Strassburg) contenu: 97-117v ANON. Claudifor. rism b3/6
KLOSTERNEUBURG,
Augustiner-Chorherrenstift, Bibliothek (A-KN)
A-KN CCl 248
date: XIIe s. (vers 1180-1200) (XIIIe s., f. I*) origine:
Klosterneuburg contenu: I* main de solmisation rism b3/6 copie:
D-Maw
KREMSMÜNSTER, Benediktinerstift
Kremsmünster (A-KR)
A-KR Cod. 76
date:XVe s. (deuxième tiers) origine: Autriche ? provenance:
Kremsmünster ? contenu: 301v « Musica notarum textum si sit tibi
carum…» rism b3/6
A-KR Cod. 246a (olim
A-LA 246)
date: XVe s. (après 1447 ?) provenance: Lambach contenu:
317-335 TON. Subl. rism b3/6
A-KR Cod. 312
date: XVe s. (premier tiers) provenance: Kremsmünster (XVe s.) contenu:
207v VERS. Iam post (exc.); 210v-212v ANON. Kellner; 213rv
Organa à 3 v.; 214v-215 tableau (modus, tempus) rism b3/6 copie:
D-Maw
LINZ, Oberösterreichische Landesbibliothek (A-LIs)
A-LIs 255 (olim
237)
date: XVIe s. (avant 1544) origine: Autriche ? provenance:
Georg Preyschuech; puis Bibliothèque des Jésuites de Linz contenu: 8-20
« Subiectum musicae est causa materialis… »; 21-50v « Sciendum
quod tribus constituitur et acquiritur ars vera… » rism b3/6
A-LIs 281
date: XIIe s. (f. 44-65); début du XIIIe s. (f. 1-43) origine
inconnue provenance: abbaye bénédictine de Garsten contenu: 1
MON. A magada rism b3/1, p. 26; rism b3/6
A-LIs 324
date: XIIe-XIIIe s. origine: inconnue provenance: abbaye
bénédictine de Garsten contenu: 52 « Lyram dicunt (?) propter
honorem mercurii… » rism b3/1, p. 26 rism b3/6
A-LIs 597
date: XIe s. (fragment 1); début XIIe s. (fragment 2) contenu: 1
MON. Prius dividenda (fragm.); 2 BOETH. mus. (fragm.) rism b3/1, p. 26 rism
b3/6 copie: D-Maw
MELK, Benediktinerstift Melk, Bibliothek (A-M)
A-M 109
date: début du XIVe s. origine: Regensburg ? provenance:
Melk contenu: 1v main de solmisation rism b3/6
A-M 662
date: 1440-1478 origine: Melk contenu: 104v Johannes
Schlitpacher von Weilheim, Versus de musica, « Octo binis ex cantibus a
tribus extant… » rism b3/6 copie: D-Maw (f.
104bv-105ar)
A-M 866
date: XVe s. origine: Melk contenu: 126v-136 TON. Subl. rism
b3/6
A-M 873
date: XVe s. (première moitié) origine: Melk contenu: p.
199-214 « Musica est ars ex septem artibus liberalibus… » (204-205 HERMANN mod.; 210 « Aurea personet
lira… ») rism b3/6
A-M 949 (717)
date: XVe s. origine: Melk ? contenu: 2-34 « Ad
preces et inductiones aliquorum ex vobis… » rism b3/6
A-M 950
date: XVe s. (seconde moitié) origine: Melk contenu:
113-126v BERNO prol.; 127-183 « Cum animadverterem quam plurimos musice
artis arrogantes… »; 183-188v Ton. Subl.;
188v-204v ANON. Mell.; 205-208v VERS. Iam post; 209 Tableau relatif à la
notation mesurée; 209v-211v compositions à 2 v.; 212-221 HUGO SPECHTSH.;
221-222 « Quoniam in primo tractatulo mentio facta est de
monacordo… »; 222v-229 « Ubi breviter sciendum quod triplex… » rism
b3/6 copie: D-Maw
A-M 985
date: 14448-1488 origine: Melk ? contenu: 143v-157v
« Musica est motus vocum rationabilium in arsim et thesim… » rism
b3/6
A-M 988
date: XVe s. (1403) origine: Autriche ? contenu:
340rb-342ra « Duobus existentibus amisi laudabile est proferre
veritatem… » rism b3/6
A-M 1094
date: 1464, 1465 origine: Melk contenu: 205-208 ANON.
Michaelb. I; 208v-216 « Cantus est ascensus vel descensus ab ut in
la… » ; 216-219 « Incipit modus intonandi seu imponendi psalmos
et cantica… »; 223-225v « Notandum quod secundum modernos modi
musicae sunt tredecim… » rism b3/6
A-M 1099
date: XVe s. (1441) origine: Melk contenu: 1-20 THOM. BAD. ; 21-22** « Prima species
diatesseron a # c d e a proslambanomenos »; 23-24 main et tableau de
solmisation; 25-36 « Pollicis in capite vult scribi .G…. »; 37-38
« Quot sunt voces in manu ? Sex… »; 40-78 HUGO SPECHTSH., 79-98:
Magister Rudolfus, Tractatus de differentiis tonorum, « Gracia
sancti spiritus iuvante de differenciis tonorum prout melius et brevius
potero… »; 99-102 TON. Subl.; 103-110 Nicolaus de Dulcano, Ars plane
musice, « Gama ut A re etc. postea incipitur a grave… »; 110-112
« Longa imperfecta valet duo tempora… »; 112: « Nota quod novem
sunt consonancie discantus… »; 113-115 « Omne diapente constat ex
tribus tonis et semitonio… »;118 MON. Primo accipe; 139 « Item modus
est distantia… »; 140-148 TON. Subl. rism b3/6
copie: D-Maw < Rausch, Rezeption, p. 77, passim
A-M 1835
date: 1466, 1472 origine: Melk contenu: 25-27
« Musica est sciencia recte canendi et dicitur a mois grece… »
rism b3/6
A-M 1916
date: 1467 origine: Melk contenu: 44-50 IOH. MUR spec. (abbrev.) rism b3/6 copie: D-Maw
(p. 44-51)
MICHAELBEUERN, Benediktinerabtei
Michaelbeuern, Bibliothek (A-MB)
A-MB cod. man. cart. 1
date: XVIe s. (premier tiers) origine: Salzburg, St-Peter
contenu: 19-20 TON. Subl (fragm.) rism b3/6 copie: D-Maw
A-MB, cod. man. cart.
86
date: vers 1435 (?) origine: Michaelbeuern contenu:
170-182 TON. Subl. rism b3/6 copie: D-Maw
A-MB, cod. man. cart. 95
date: avant 1465 origine: Michaelbeuern contenu: 146-147v
fragment de tonaire; 148ra-149rb ANON. Michaelb. I;
149rb-149vb ANON. Michaelb. II; 150-153r VERS. Iam post rism b3/6 copie:
D-Maw
A-R 21
date:fin du XIIe s. origine:Allemagne du Sud provenance:
Rein contenu: 19-47 IOH. COTT. mus.
(incompl.); 47-60 PS.-ODO dial.; 60 CYMB. Arbitror (exc.); 60v GUIDO micr.
(exc.); 155v-167 GUIDO micr. rism b3/1, p. 27 rism b3/6 copie:
D-Maw
A-Ssp Cod. a. II. 5
date: vers 1550 origine: Salzburg, St. Peter contenu: 65v-67
« Es ist zu wissen, das ain jeder woll gesetzter gesang… » rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Ssp Cod. a. II. 10
date: XVe s. origine: Salzburg, St. Peter (?) contenu:
188-195v TON. Subl. rism b3/6 copie: D-Maw
A-Ssp Cod. a. V. 2
date: fin XIe, début XIIe s. (f. 35-145); XVe s. (f. 1-34; f. 1v :
1435) origine: Salzburg, St-Peter (1-134) contenu:
114v-145 ARIBO; 145 PS.-ODO (fragm.) rism b3/1, p. 27 rism b3/6 copie:
D-Maw
A-Ssp Cod. a. VI. 44
date: XVe s. (1490, f. 59v) origine: une abbaye de l'observance
de Melk contenu: 1-14, 22v TON. Subl.; 19r-v
« Nota quod isti cantus qui in proprio cursu cantari nequeunt… »; 20-22 « M. J. C. de modo cantandi cantum planum sex
ponenda sunt capitula… »; 22v
« Cantor vero vocatur qui vocem modulatur… » (suite et fin au f. 1r) ; 23-41
« Sapientia clamitat in plateis si quis diligit eam… »; 41v-44
« Sequitur practica notarum in quibus nulla fit mutatio… »; 44v-59v
« Sequitur nunc de modis cantandi. Tam usitatis quam inusitatis… » (50-59
tonaire : autre version de ce traité : Wolfenbüttel,
Herzog-August-Bibliothek, 696 Helmst., f. 144v sqq.); 60-62 Gerson,
<Carmina> « Musica divini nova pulsu… »; 62v main de
solmisation « Musica ist der syben freyen künst aine… »; 68v-75 ANON.
Salisb. (transcription
Oliver B. Ellsworth) rism b3/1, p. 27-31 rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Ssp Cod. a. VIII. 7
date: fin XIe s. et XIIe s. origine: inconnue contenu: 51v
tonaire rism b3/6
A-Ssp Cod.. a. VIII. 16
date: IXe s. (première moitié) et XIIe s. origine: inconnue contenu:
131v tonaire (addition du XIIe s.) rism b3/6
A-Ssp Cod. a. XI. 6
date: vers 1500 origine: Salzburg, St. Peter contenu:
5v-12 TON. Subl. rism b3/6 copie: D-Maw
A-Ssp Cod. b. I. 33
date: XVe s. origine: Salzburg, St. Peter contenu: 10v-23
TON. Subl. rism b3/6
A-Ssp Cod. b. II. 42
date: c. 1450-1522 origine: Salzburg, St. Peter contenu:
334-338v COMPIL. Salisb. rism b3/6 copie:
D-Maw
ST-FLORIAN, Stiftsbibliothek (A-SF)
A-SF Cod. XI 35
date: XIIe s. origine: inconnue provenance: St.-Florian contenu:
1r-v ARIBO (exc.); 150v FIST. ad secundum; 150v ORGANISTR. A magda in; 150 MON. Primum dividas rism b3/1, p. 31 rism b3/6
A-SF Cod. XI 282
date: fin du XIIIe s. (f. 2-38v) origine: Italie provenance:
inconnue contenu: 2-38v Commentarius anonymus in Boethii
institutionem musicam. Ed. Alexander Rausch,
« Der Boethius-Kommentar in der Handschrift St. Florian XI 282 », Studien
zur Musikwissenschaft, 48 (2002), 7-83 rism b3/1, p. 31-32 rism
b3/6 copie: D-Maw
A-SF Cod. XI 582
date: XIIe s. (f. de garde) origine: inconnue provenance:
St-Florian contenu: SCOL. ENCH. (fragm.) rism
b3/1, p. 32 rism b3/6
A-SF Cod. XI 649
date: XIVe s. (f. 125v-128) origine: inconnue provenance:
St-Florian contenu: 125v-128 « Nota tres sunt cantus in manu... »;
127v Tableau de solmisation; 128r main de solmisation rism b3/1, p. 32 rism
b3/6
ST-PAUL, Klosterbibliothek (A-SP)
A-SP Cod. 110/6 (29.4.1)
date: Deuxième tiers du XIe s. origine: Lorsch provenance:
solidaire (dernier cahier) de I-Rvat Pal. Lat. 1344 contenu: 1-9v BERNO ton. (fragm.) rism b3/1, p. 32 rism b3/6
A-SP Cod. 132/6 (29.4.2)
date: XIe s. origine: Allemagne du Sud-Ouest (?) provenance: solidaire
de I-Rvat Pal. lat. 1342 contenu: 159-167v (=1-9v) COMM. BR. rism b3/1, p. 32 rism
b3/6 copie: D-Maw
A-SP Cod. 134/6
(29.4.3)
date: début du XIIIe s. origine: inconnue provenance: St.
Blasien contenu: 2-5 TON. cist. rism b3/1, p. 33 rism b3/6
A-SP Cod. 135/6 (29.4.4)
date: fin du XIVe s.- XVe s. (premier tiers) origine: Italie
provenance: Bibliothèque vaticane (détaché de I-Rvat Barb. lat. 307) contenu: 17
Imbertus de Francia, Regule de mensurabili musica, « Notula duo in
se includit scilicet formam et significationem… »; 17v « Rota
compositione monocordi »; 18v-19 Nicolaus de Luduno (Lyon) « Ut
pateat evidenter monochordi… »; 21v MARCH. luc. (exc.); 22v-24 IOH. MUR.
comp.; 23v-24r PHIL. ANDR.; 24a TRAD. Mur. II; 24a-24va CONTR. Sex s. spec. I;
24vb PS.-MUR. alt. rism b3/6
A-SP Cod. 264/4
date: c. 1400 (après 1394) origine: France, Paris (Sorbonne ?)
provenance: Don François Clément puis Martin Gerbert contenu: 1-29
PS.-MUR. summa ; 29v-30 TRAD. PTOL. ; 30v “Subiectum in
musica… » (éd. GS3, p. 285a-286b); 32-36 TRAD. Mur. I ;
37-49 IOH. MUR. spec. (A) ; 49v-56 IOH. MUR. not. (lib. II) ; 56
FRANCO COL. (exc.) ; 56v-59v IOH. MUR. comp. ; 60-63 PS.-MUR.
interv. ; 63v-66 IOH. MUR. not. (lib. I) ; 66v-68 ARN. GILL; 69v
« Notandum quod a terra usque ad firmamentum…» rism b3/6 copie:
D-Maw ▪ Bernhard, Thomas, 2006, p. 3.
SCHLÄGL, Prämonstratenserstift, Bibliothek (A-SCH)
A-SCH Cpl 176
date: 1485 origine: Nürnberg contenu: 186-218v
« Musica licet in pluribus extensis codicibus metrice ac prosayce
dispendiose sit tradita… » rism b3/6
A-SEI Cst 74
date: XVIe s. (première moitié) origine: Seitenstetten contenu:
1-19 « Pro breviori fundamento Musicae choralis talis divisio datur »
(8v-9 HERMANN. mod.) rism b3/6
A-SEI Cst 297
date: c. 1500 origine: Seitenstetten contenu: 308v-314
« Omnis mutatio in ut vel re vel in mi desinens talis dicitur
ascendens… »; 314r-v « Sequitur de
invencione artis musice et quis fuerit inventor huius artis… »; 314v-318
tonaire rism b3/6
A-VOR Cod. 36
date: XVe s. origine: Autriche contenu: plat arrière
« Pri re la se re fa… » rism b3/6
A-VOR Cod. 287
date: XIVe s. (première moitié) origine: Vorau contenu:
285v-288 tonaire rism b3/6
WIEN, Erzbischöfliche Bibliothek (A-Web)
A-Web Cod. 121
date: XVe s. (troisième quart) origine: Allemagne du Sud-Est contenu:
200-201 CLAVIC. Fac diclavium; 201 ORGANISTR. A prima; 201-203 TACT. Ad
habendum rism b3/6 < Meyer Chr., Tactus, 2002
WIEN, Österreichische Nationalbibliothek (A-Wn)
A-Wn Cod. 50
date: seconde moitié du Xe s. (f. 1-54); fin du Xe s. (f. 55-135);
additions du XIIe s. origine: Italie du Nord (f. 1-54); Salzburg (?) (f.
55-135) provenance: Salzburg, Bibliothèque du chapitre de la cathédrale
(dès le IXe s.) contenu: 1-46 BOETH. arithm.; 47v-48v PS.-HIER. ep.; 48v
ISID. etym.; 49-135v BOETH. mus. rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 51
date: XIIe s. (c. 1150-1200) origine: Allemagne du Sud ou
Autriche provenance: Bibliothèque de l'université de Vienne contenu: 1r
diagrammes (tons et intervalles); 1v-2 diagrammes du monocorde; 4-34v BOETH.
mus.; 35 HUCBALD. (exc.); 35v Illustration représentant Guy d'Arezzo et
l'évêque Theodald; 36-41v GUIDO micr.; 41v-43 GUIDO reg.; 43-44 GUIDO prol.;
44-45 GUIDO ep.; 45v Illustration « Ottonis musica in dyalogo »;
46-48v PS.-ODO dial.; 48v: portrait (Bernon ?); 49-52 BERNO prol.; 52v liste
des degrés du grand système parfait; 52v MOD. Autent. prot.; 52vb-55a BERNO
mon.; 55b FIST. Prima fist. I; 55b-55va FIST. Si fistulae I; 55v ORGANISTR. Si
organistri ; 55vb CYMB. De repond.; 56-62 BERNO ton.; 62v-70v IOH. COTT.
mus.; 71-72v BERNO ton. (incompl.); 73v-81v WILLEH. HIRS.; 82-90 HERMANN. mus.;
90 HERMANN. expl.; 90 HERMANN. vers.; 90 HERMANN. mod.; 90-91ra HEINR. AUG.;
162-166 MART. CAP. (exc.) rism b3/1, p. 33-36 rism b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 55
date: fin du Xe s. (add. du XIIIe s. aux f. 167v, 199, 205v-206,
207v-208) origine: Allemagne provenance: couvent des Dominicains
de Buda contenu: 1-92 BOETH. arithm.; 93-167 BOETH. mus.; 167 TON. Lugd.
(incompl.); 168-182 MUS. ENCH.; 182-208v SCOL. ENCH.; 208 HERMANN. mod.; 208v
MON. In primo rism b3/1, p. 36-37 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 266
date: fin Xe/début XIe s. origine: scriptorium de Würzburg ;
Lorsch (« probably », Teeuwen, Harmony, 2002, p.
31) provenance: Wiener Hofbibliothek (avant 1576) contenu:
112v-149 MART. CAP.; 149v-150v diagrammes des tons de transposition rism
b3/6 < Teeuwen, Harmony, 2002, p. 31 n. 78, 43,
310, 312
A-Wn Cod. 299
date: XIIe s. (première moitié) origine: Salzburg ?
provenance: Salzburg, Bibliothèque de la cathédrale contenu: 1-86
BOETH. mus. rism b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 336
date: vers 1190/200 (Online-Datenbank Illuminierte Hs.); première moitié
du XIIIe s. (f. 1-410v); première moitié du XIVe s. (fragments détachés de la
reliure) origine: Autriche provenance: St. Pölten contenu: f.
5 fragment d'un traité sur les nombres évoquant les proportions musicales rism
b3/1, p. 37 rism b3/6
olim
A-Wn Cod. 339, cf. A-Wn Cod. 15470
rism b3/1, p. 37
A-Wn Cod. 362
date: XIVe s. (premier tiers) origine: abbaye cistercienne de
Lilienfeld contenu: 239 « Musica celestis. Ptholomeus.
Quicquid est extra septem climata prave habitationis est… » rism
b3/6
A-Wn Cod. 507
date: vers 1208-1213 origine: Heiligenkreuz; Rein provenance:
abbaye cistercienne de Rein contenu: « Quamvis mille modis… » rism
b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 683
date: XIVe s. origine: Espagne ? provenance: Salzburg contenu:
ISID. etym.; 30v AURELIAN. (exc.) rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 787
date: deuxième moitié du XIIe s. (1-62v), fin du XIIe s. (63-70v) origine:
abbaye cistercienne Baumgartenberg ; à rapprocher de A-Z 328 (cf. Huglo,
Tonaires, p. 184 n.2, 286) ; Hochadel, Melodieformeln, n. 9) contenu:
47-53v THEOG. METT.; 53v-57v TON. Baumg.,
« Concinit equisoni modulum... »; 57v-59v ARIBO (exc.) ; 59r-v
CYMB. Arbitror ; 59v CYMB. Dimidium ; 59v DISC. Quicumque I ;
59v « Quamvis mille modis… »; 60v HERMANN. vers. ; 60v-61
« Diapente. Diatesseron. Symphonie et intense ac remisse… »; 61-62v
FRUT. brev. (exc.) ; 63-70 GUIDO micr. ; 70v ARIBO (exc.) rism
b3/1, p. 37-39 rism b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 1000 (devenu A-Wn
Cod. 15470)
rism b3/1, p. 37
A-Wn fragment du Cod.
1015 (non retrouvé)
rism b3/1, p. 37
A-Wn Cod. 1367
date: c. 1150 (1-140); première moitié du XIVe s. (141-200) origine:
Salzburg contenu: 139-140 FRUT. brev. (exc.) rism b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 1595
date: XIIe s. origine: abbaye de Schönthal (Wurttemberg)
contenu: 86v NEUM. Eptaphonus; 86v NEUM. Nomina rism b3/1, p. 39 rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 1609
date: Xe s. origine: Freising ? contenu: 4 ISID. etym. rism
b3/1, p. 39-40 rism b3/6
A-Wn Cod. 1799**
(suppl. 263)
date: v. 1230-1240 origine: Autriche, une abbaye cistercienne
contenu: I-III ANON. cist. I; 216-222v TON. cist. rism b3/6
A-Wn Cod. 1836
date: XIe-XIIe s. origine et provenance inconnues contenu:
58-78v BERNO ton. (éd. A. Rausch, p. 225-256) rism b3/1, p. 40 rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 2231
date: XIIe s. origine: inconnue contenu: SCOL. ENCH.
(fragm.) rism b3/1, p. 40 rism b3/6 copie: D-Maw
(f. Irv, 117r-v)
A-Wn Cod. 2269
date: XIe et XIIe s. contenu: 7v-8 AURELIAN. (exc.); 141-152v
BOETH. arithm.; 153-172v BOETH. mus.; 155v INTERV. Quid sit tonus; 163v INTERV.
Regula; 173-193v CALC.; 193v-208 MACROB. rism b3/1, p. 40-41 rism
b3/6 copie: D-Maw ▪ Huglo, Diagrammes de Calcidius,
2008, p. 227
A-Wn Cod. 2339
date: XIIIe s. origine: inconnue contenu: 117 HERMANN.
mod. rism b3/1, p. 41 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 2390
date: XVe s. origine: Allemagne du Sud (?) contenu: main
de solmisation rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 2433
date: XIVe s. origine: inconnue provenance: Collection
Fugger, Augsburg contenu: 43-46v IOH. MUR. spec. (B) rism b3/6 copie:
D-Maw
A-Wn Cod. 2463
date: XIIIe s. origine: inconnue provenance: Wien, Collège
des Jésuites contenu:1-42 BOETH. arithm.; 42 MON. Si velis; 42v MON. Si
vis facere rism b3/1, p. 41-42 rism b3/6
A-Wn Cod. 2502
date: XIIe s. origine: inconnue provenance: Wien,
Universität contenu: 1-19 COMM. Guid.; 19 CYMB. De repond.; 19v-24 GUIDO
micr.; 24r-v « Formule tonorum. C D E ... c d.
Ad quartam vocem primus statuit sibi sedem... » (les mêmes vers
in US-R MS 92 1200 (olim Admont 494) (éd. GS1, p. 259-263 en notes); 24v:
« Ad finem binis diapason… »; 24v-25 PS.-GUIDO app. reg.; 25 CYMB. Si
vis; 25-26 GUIDO ep. (exc.); 26 GUIDO reg. (exc.); 26r-v GUIDO micr. (exc.);
26v-27 HERMANN. mod.; 27v HERMANN. expl.; 27v HERMANN. vers.; 28v-37 IOH. COTT.
mus.; 37v-38 BERNO prol.; 38v-39 ORGANISTR. Volens; 39v-40 NEUM. Eptaphonus rism
b3/1, p. 42-43 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 2503
date: XIIe s. (1175-1200) origine: Heiligenkreuz contenu:
1-17 GUIDO micr. ; 17-23 GUIDO reg. ; 23-25v GUIDO prol. ;
25v-32 GUIDO ep. ; 32-37 ISID. etym. (exc.) ; 37-42 PS.-ODO dial.
(incompl.) ; 42 ORGANISTR. In primis ; 42 FIST. In mensuris ;
42v FIST. Si fistulae I ; 42v-43 CYMB. Si volueris ; 43 FIST. Octavam
partem rism b3/1, p. 44-45 rism b3/6 < copie: D-Maw
A-Wn Cod. 2527
date: XIIe s. contenu: Theophilus Presbyter, De arte fusili
rism b3/6
A-Wn Cod. 3222
date: début du XVIe s. provenance: Johannes Fuchsmagen contenu:
188-206v IOH. SCOT. annot.; 188-206v REMIG. AUT. rism b3/6 < Teeuwen, Harmony, 2002, p. 43
A-Wn Cod. 3276
date: fin XVe-début XVIe s. (1511, 1513) origine: Allemagne
contenu: 204v-207 « Differunt semitonium minus et maius… » (éd. Rausch,
Rezeption, p. 73-77) rism b3/6, p. 74-75 copie: D-Maw < Rausch, Rezeption, p. 70-77.
A-Wn Cod. 3550
date: fin du XVe s. origine et provenance: Abbaye de Mondsee
contenu: 23r « Unisonus est unius vocis in eodem loco bina terna vel
crebrior repetitio… »; 94v « Ad solmisandum quemlibet cantum
artificialiter sciendum est pro regula universali… »; 95v « Pro
quarum regularum introductione iste servetur ordo. In alamire gsolreut et ffaut
sive… »100r « Toni autenti possunt ascendere ultra finalem ad 5 6 7 8
regulariter, ad 9 et 10 licenter... »; 100v « Scala greca »;
« divisio boeciana tetracordum »; « Scala musicalis et
naturalis » ; « Scala hduralis - Scala bmollaris »;
102 « Scala ficta per b rotundum - Scala ficta per # quadrum »;
103 « Circa cantus solmisationem nota has cautelas : prima.
diligenter advertendum est... » ; 104 « Decem sunt claves
que ponuntur in linea »; 104v « Cursus tenorum »;
105v « Sex voces constituunt 4 tonos et unum semitonium »; 106
« Cursus octo tonorum »; 106v « Cantus est triplex : #
duralis/ b mollaris/ naturalis »; 107 « In cantibus primi et
secundi tonorum ascendentibus ultra alamire una tantum nota, cantandum est
fa... »; 107v « Omnis modus aut fit sine distantia et intervallo.../
cum distantia et intervallo... »; 108v/109v « Item in bh numquam
debet cantari fa, nisi ibi ponitur b rotundum... »; 108v/109v « Scala
ficta per b/Scala ficta per h# »; 133 « Cantus est duplex scilicet
fictus et regularis... »; 144av « Quatuor mutaciones in cantu #
durali. Prima In dsolre ascendendo sol in re... »; 156av « Tonus est
recognicio cuiuslibet cantus penes principium medium et finem... »; 187v « Pro
cognicione cantus an sit naturalis # duralis et b moll[aris] nota quod cantus #
duralis qui duriter sonat... »; 226v « Unisonus fit cum omnibus
vocibus prout sex sunt voces musicales. Semitonium est saltus debilis in
secundam... »; 227 « Nota quod in musica tres sunt consonancie perfecte
simplices et non plures... »; 230 « Coniuncta est facere ex tono
semitonium et e converso de semitonio facere tonum, idest loco mi ponere fa et
e converso... »; 259av « Mutacio est unius vocis pro alia in eadem
clave consonans... »; 302 « Consonanciarum simplicium alia est vel
dicitur: unisonus, 8va... »; 303 « Divisio clavium et cantuum »;
313v « Omnis volens artificialiter solmisare debet quatuor
considerare. Primo cernat cuiuslibet cantus exordium... »; 314v « Contrapunctus
est ars flectendi cantabiles sonos proporcionabili dimensione et temporis
mensura... (éd. CSM 41, p. 87); 322v » Modus est soni acuti gravisque
distancia, vel est spacium sive intervallum inter vocem et vocem... » rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 3571
date: XVe s. (seconde moitié) origine et provenance: Abbaye de
Mondsee contenu: 11 « Pro cognicione cantus, an sit # duralis, b
mollis aut naturalis, est notandum quod cantus # duralis... »; 12 Tableau
de solmisation (G-eela); 12v « Divisio clavium et cantuum »; 13r
« Omnis volens artificialiter solmisare debet 4or considerare. Primo
cernat cuiuslibet cantus exordium... »; 13v « Nonnullas adiciemus
regulas speciales. Quarum prima est: In omni mutacione cuiuscumque cantus aut #
duralis... »; 14 « Scala latina tocius musice »; 14v « Scala
# duralis, scala b mollaris, scala ficta per b, scala ficta per #… »; 148v
« Scala greca seu pitagorica - divisio boeciana »; 149 « Scala
musicalis »; 149v-150 Tableau de solmisation; 150v « Cursus 8 tonorum
in propria sede »; 151 « In cantibus primi et 2i tonorum
ascendentibus ultra alamire una tantum nota... »; 227r-v « Circa
cantus solmisacionem nota has cautelas. Prima: Diligenter advertendum est quod
si in cantu # durali quandoque signatur b rotundum... »; 228v Main de
solmisation; 229 « Scala latina tocius musice »; 229v « Scala #
duralis, scala b mollaris »; 230r-v « Solmisacio est debita cantus
per sex voces musicales expressio. Unde cantus, ut hic capitur, dicitur
quelibet regulata notarum sive melodie expressio... »; 231v « Scala
ficta per b molle, scala ficta per # durum »; 232 « Cantus est duplex
scilicet fictus vel irregularis et regularis. Irregularis est, in cuius
solmisacione cantantur voces ficte... » rism b3/6
A-Wn Cod. 3646
date: XVe s. origine et provenance: Abbaye de Mondsee contenu:
1v Tableau de solmisation; 2 « Regule de solmisacione cantus. Omnis
volens artificialiter solmisare debet 4or considerare. Primo cernat cuiuslibet
cantus... »; 3 « Alie regule. Pro cognicione cantus an sit #
duralis... »; 4v « Secuntur regule de solmisacione cantus. Ad
solmisandum quemlibet cantum artificialiter... »; 6 « Item si fit
ascensus vel descensus a clave... »; 6v « Secuntur regule de
solmisacione. Prima regula. In cantu solmisando... »; 7v Main de
solmisation « Versus : Disce manum tantum si vis bene discere
cantum... »; 8 « Viginti sunt claves in manu connumerando
eela... »; 8v « Divisio boeciana/Scala greca. »; 20v
« Scala musicalis. »; 21 « Scala # duralis... - Scala b
mollaris... »; 21v « Scala ficta per b mol... - Scala ficta per #
quadrum... »; 84v « Musica ficta est facere de tono
semitonium... »; 85 « Scala ficta per b - Scala ficta per # »;
130v Diagramm « Cursus tenorum »; 133r-v « De speciebus diapente
singulorum tonorum supra finalem. Prima species est a dsolre... »; 134v
« Notabile. Item in bfa#mi numquam debet cantari fa nisi ibi ponatur b
rotundum... »; 137r-v « In cantu mixto et neutrali attendendum est an
plures habeat voces... »; 139 « Pro ulteriori vocum mutacione
notandum generaliter quod... »; 139 « Nota quod omnis mutacio
desinens in ut re mi fit ascendendo... »; 140 « 4or mutaciones in
cantu # durali. Prima in dsolre ascendendo sol mi re... »; 140r-v
« Post la semper sequitur fa vel mi, ascendendo per secundam (?) de quo
nota quatuor regulas. Prima regula. Quandocumque fit... »; 208v « De
primo et 2° tonis sciendum quod prothus est primus tonus... »; 210v
« Formula siue dispositio primi : C D E F G a b # c d e f / Formula
siue dispositio secundi... »; 215v « Mutacio est unius vocis in aliam
in eadem claue sub uno sono variacio... »; 296 « Secuntur regule de
solmisacione cantus. Solmisacio est debita cantus per sex voces... Ad
solmisandum igitur quemlibet cantum... »; 297v « Pro quarum regularum
introductione iste seruetur ordo... »; 297v « Cautele servande in
solmisacione. (298) Circa cantus solmisacionem nota has cautelas. Prima.
Diligenter aduertendum est... »; 299v « Cantus est duplex
scilicet fictus vel irregularis... » ; 300v « Modus secundum Bohecium
est acuti soni grauisque distancia... »; 302 « De modis et speciebus
musicalibus. Unisonus primus modus est... »; 303v « De coniunctis et
ficta musica. Coniuncta sic describitur est facere ex tono
semitonium... »; 304 « Unde contrapunctus est ars flectendi
cantabiles sonos... »; 304v « Prima coniuncta accipitur in Are
gravi... »; 305r-v CONTR. Contr. est ars; 306r-v CONTR. Consonantia ; 306v
« Notandum quod plures consonancie perfecte se invicem sequi non
possunt... »; 307 « Omnis contrapunctus componi debet ex pluribus variisque
consonancii perfectis et imperfectis... »; 307v « Omnis cantus
cognoscitur, in principio penes notam initialem..., in medio penes arsim et
thesim..., in fine... »; 308v « Ad habendam pleniorem octo tonorum
noticiam nota plures regulas speciales quarum prima est : si cantus
finitur in dsolre... »; 311 « De tenoribus 8 tonorum etc. Nota hos
versus. Est primus tonus re la, re faque secundus... » « Versus ubi
tenor cuiuslibet toni fuerit inicium. Primus cum quarto, sextus simul inchoat
ex a...; 311v « Clavis signata transponitur dupliciter, scilicet ab
superiori... » ; 312r-v CONTR. Si discantus; 313 « Sex
voces musicales constituunt 4or tonos... »; 313v, 315r-v « 12 sunt
modi musicales qui secuntur... »; 314 « Modus secundum Boecium est
soni acuti grauisque distancia... »; 315v « Sequitur de tonis.
Autentus prothus. Primus tonus constat ex prima specie diapente... »; 317v
« Cursus octo tonorum. »; 318 « Scala musicalis. »; 318v
« Decem sunt claves que ponuntur in linea... »; 319 « Maxima (ex.)
longa (ex.) » rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 3839
date: XVe s. (avant 1480) origine et provenance: Abbaye de
Mondsee contenu: 100-106 « Circa declaracionem manus est notandum
primo quod decem et novem sunt claves in manu... »; 109 Tonaire; 109v
Exemples relatifs aux tons et aux muances; 111-129 ANON. Claudif. (fragm.);
129v-135v, 136v Exemples musicaux et exercices; 136 Johannes de Muris, Musica
speculativa (abrégé), « Subiectum musice est primus (?) numerus
sonorum… »; 137-140 « <E>s sind drew gesankch in der
hant : Beduralis Naturalis und bemollis. Vnd die drew tailent sich
in... »; 140v-144 Exemples de solmisation et « Exercicium
vocum » rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 4337
date: XVIe s. (première moitié) origine: inconnue provenance:
bibliothèque de l'université de Vienne (avant 1756) contenu: 104-110
tonaire; 110 « Est autem musica (ut franchius…) modulacionis pericia in
sono… »; rism b3/6
A-Wn Cod. 4702
date: c. 1400 origine: inconnue contenu: 86: « Ad notitiam musicae artis intrare
volentibus primo et principaliter necessarium… » 87v HERMANN. mod.; 88v
« Ad maiorem musicae artis perfectionem alios… »; 88v « Alia
notarum est longa aliabrevis quedam vero semibrevis… » rism b3/1,
p. 45 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 4774
date: c. 1450 origine: Prague ? provenance: Schloss Ambras
(de 1567 à 1665) contenu: 12-22v TRAD. Holl. VI ; 22v-23v GUIDO
micr. (exc.) ; 24-27 TRAD. Holl. VI ; 27-30 PS.-ODO dial.
(exc.) ; 30 BERNO prol. (exc.) ; 30v-32 GUIDO micr. (exc.) ; 32v-33v
TRAD. Holl. VI ; 35v-91 TRAD. Holl. III (59-60 HERMANN. mod.) rism b3/1,
p. 45-47 rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 4784
date: XVe s. origine et provenance: Abbaye de Mondsee contenu:
241-244 Circa initium musice Muris. « Nota musica est sciencia quadruvialis… »
rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 4787
date: XVIe s. (après 1522) origine: Vienne ou Styrie
provenance: Wien, Augustins de SS Sebastian & Rochus contenu:
101-110v Wolfgang Khainer, Musicae Choralis Opellum non minus utile quam
necessarium (éd. Federhofer-Königs, Khainer) rism b3/6
A-Wn Cod. 5003
date: fin du XIVe s. et XVe s. (première moitié) origine et
provenance: Abbaye de Mondsee contenu: 18v Diagramme des tons;
187r-v « Ter terni id est novem sunt modi id est dimensiones quibus suple
modis omnis cantilena id est omne quod cantatur contexitur id est
conprehenditur... »; 187v « Omnis cantus fit ex hiis sex vocibus
scilicet ut, re, mi... »; 188r-v HERMANN. mod.; 188v-192r
« Musicus octo tonos ignorans non reputatur... »; 193v-194r « <P>rima chorda ut a gravibus
ascendamus que A litera intitulatur proslambanomenos vel prosmelodos
vocatur... »; 195 « bfa hmi sunt due claves duas continentes
voces et nullam mutacionem... »; 200-202v TRAD. Franc. IV; 202v-204 MENS.
Notandum quod. rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 5160
date: XVIe s. origine et provenance: Abbaye de Mondsee contenu:
39v « Omnis clavis aut habet : unam vocem.../ duas voces.../ tres
voces... »; « Versus. Unica si fuerit vox invariata
manebit... »; 40v « Item. In ffaut numquam debet dici ut... »;
41 « Item. In cantibus primi et secundi tonorum ascendentibus ultra
alamire una tantum nota debet cantari... »; 41v « Cantus est
triplex : hduralis/ bmollaris/ Naturalis... »; 42 « Cantus est
neuma sive tropus bene inchoatus et debite terminatus... »; 43 « Nota
quod in b# non fit mutacio... »; 44 « Istud eciam non obmittendus,
quod cum cantus ascendit vel descendit de clave... »; « Item. si fit
ascensus... »; 44v « Ad solmisandum quemlibet cantum artificialiter
sciendum est pro regula universali quod respiciendus est tonus... »; 45v
« Notandum quod nec sola vox nec sola littera, sed littera cum voce clavem
constituit... » ; « Item in bfa hmi numquam debet cantari fa
nisi ibi ponatur b rotundum... »; 46 « Ulterius notandum quod sicut 8
sunt toni ita etiam octo eorundem sunt tenores... »; 49 « Proporcio
et repugnantia sex vocum musicalium patent in hac sequenti figura »;
54v-55 Tableaux de solmisation; 55v « Tonus est duplex scilicet Autentus/
Plagalis... »; 58 « De coniunctis. Coniuncta est facere de tono
semitonium et e converso de semitonio efficere tonum... »; 60v « Ad
habendam autem noticiam 8 tonorum primo signari debet... »; 61 « In
cantu solmisando diligenter inquirendus est tonus... »; 61r-v « Omnis
cantus sepe tangens quintam supra finalem... »; « Omnis cantus non
ascendens ad quintam supra finalem... »; « Sciendum quod aliqui music
ponunt tonum neutralem seu mixtum... »; 63 « Musica dividitur in tres
species. Alia enim vocatur armonica. Alia rigmica. Alia metrica. »;
63v-64v Tableaux de solmisation; 70 « Omnis cantus sepius attingens la per
diapente, sursumque repercussionem faciens ad fa... »; 70v-71
« Cantus est duplex scilicet : fictus vel irregularis, in cuius
solmisacione cantantur voces in clavibus... »; 71v « Notandum quod in
musica khorali tres sunt consonancie perfecte simplices... »;
« Musica ficta est facere de tono semitonium et e converso de semitonio
facere tonum... »; 72v Tableaux; 97v : « Clavis signata
transponitur dupliciter scilicet : A superiori.../ Ab inferiori... »;
98 : « Ad cognoscendum clavium transposicionem scias primo quod
tantum claves signate... »; 98v : « Cursus octo tonorum secundum
Bohecium » ; 99 : « Scala naturalis/ Scala ficta » ;
99v-100 : « Coniuncta est facere ex tono semitonium et e contrario ex
semitonio facere tonum... »; 100v : « Consonantia est duorum
sonorum sibimet permixtorum ad aurem veniens hilaris ac iocunda... »;
101 : « Nota quod in cantibus primi et secundi tonorum ascendentibus
ultra a acutum ... »; 101v : « Triplex est cantus in genere,
scilicet : # duralis.../ naturalis.../ b mollaris... ».; 101v :
« Cantus est neuma vel tropus debite inceptus... »; 102 :
« Pro ulteriori vocum mutacione notandum generaliter... »; « Quatuor
mutaciones... »; « Nota quod aliqui musici addunt tritonum ad
4tam... »; 102v : « Omnis cantus tribus locis cognoscitur cuius
toni sit... » ; 104v, 107-108v : exemples de solmisation;
105-106v : diagramme des ambitus; 108v « Notandum quod plures
consonancie perfecte se invicem sequi non possunt nec debent... »; 142
« De formacione contrapuncti tales dantur regule. Prima regula. Si
discantus ordinatur in unisono cum tenore... »; 143 « Scala
musicalis »; 143v-144 « Circa cantus solmisacionem nota has cautelas.
prima cautela. diligenter advertendum est, quod si in cantu quandoque signatur
b rotundum... »; 144r-v « Notandum quod vox musicalis non pro
vera voce, sed pro signo vocis ponitur... »; 144v « Sciendum
quod musica habet sub se tres species scil. musicam cromaticam,
enormaticam<!> et diathonicam... »; 145r, col.a-b « Unde
musice diffinicio secundum varios autores diversimode ponitur... »; 145v
col. a : « Sciendum quod musica habet sub se tres
species... »; 146-178 « Inter omnes artes quas liberales
vocant... »; 179 « Calami Octo tonorum »; 179v-180v
« Solmisacio est debita cantus per sex voces musicales
expressio... »; 180v unten « Cursus Tenorum »; 181 « Primum
querite regnum dei... »; 181v-182 « Pro cognicione autem cantus
an sit # duralis naturalis et b moll<aris> est notandum quod cantus #
duralis... »; 182v « Exempla de clavium transposicione. Ecce virgo
concipiet et pariet filium... »; 183 « Ambitus et natura prothi
autenti. Euouae... »; 184r-v « Omnis volens artificialiter solmisare,
debet quatuor considerare. primo cernat cuiuslibet cantus exordium... »;
186 « Maior circa bh rationem cantuum patet difficultas... Ad solmisandum
quemlibet cantum artificialiter sciendum est pro regula universali quod
respiciendus est tonus etc.; « Differunt musicus artificialis et cantor
usualis. Musicus per artem... » rism b3/6
A-Wn Cod. 5203
date: XVe s. origine: Université de Vienne provenance:
Johannes Schöner (1477-1547), puis coll. Fugger contenu: 128v-131 IOH.
MUR. spec. rism b3/6
A-Wn Cod. 5231
date: début du XVIe s. (avant 1507) origine: Vienne ? provenance:
Université de Vienne contenu: 1-13v « De metrorum
principiis… » rism b3/6
A-Wn Cod. 5239
date: XVe s. origine: inconnue provenance: Johannes
Schöner (1477-1547), puis coll. Fugger contenu: 70r-v MON. Figure rism
b3/1, p. 48 rism b3/6
A-Wn Cod. 5271
date: XVIe s. origine: f. 38v est une copie de A-Wn Cod.
2269, f. 7v-8 contenu: 38v AURELIAN. (ch. VIII) rism b3/6
A-Wn Cod. 5274
date: XVIe s. (après 1506) origine: Université de Leipzig
provenance: Collection Fugger (avant 1665) contenu: 124-136 IOH.
MUR. spec. (B); 138-154 IOH. MUR. spec. (A) rism b3/6
A-Wn Cod. 12811
date: fin du XVe s. (1480, 1488) origine: Gaming provenance: Gaming,
Chartreuse Marienthron contenu: 95-136v « Circa materiam manus
notandum primo decem sunt linee et decem spacia… » [ANON. Gemnic.]
(édition : Alexander Rausch, Der spätmittelalterliche Choraltraktat aus
der Kartause Gaming (Niederösterreich). Einführung und Edition (Tutzing,
2008 ; Musica Mediaevalis Europae Occidentalis, 9) ; 137
main de solmisation; 137v-138 « Nota duo haec metra de ascensu et descensu
tonorum rism b3/6 copie: D-Maw < Rausch,
Rezeption, p. 95, passim
A-Wn Cod. 13637
date: c. 1350 origine: Italie du Nord provenance: Milan,
c. 1404 contenu: 40 AURELIAN. (exc.) rism b3/6
A-Wn Cod. 15033
date: XVe s. origine et provenance: inconnues contenu: 64v
main de solmisation rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 15044
date: 141-1421 origine: inconnue provenance: Johannes
Wesval (?) contenu: 166r-v HERMANN. mod.; 166v « Gamaut i. amaut
ista clavis g habet unam vocem scilicet ut et nullam habet mutationem… » rism
b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Cod. 15470
date: Xe s. provenance: I: détaché de A-Wn Cod. 1000
(provenance: Bibliothèque de la cathédrale de Salzbourg); II: détaché de A-Wn
Cod. 339 contenu: (I) 1-6v BOETH. musc (fragm.); (II) 7-10v BOETH. musc
(fragm.) rism b3/6 copie: D-Maw
A-Wn Ser. nov. 3623
date: fin du XVe s. origine: Leipzig ? provenance: « liber
Magistri Wenceslai Fabri de Budweis » (Wenzel Faber); Stift Lambach (1953)
contenu: 189 MON. Divisio incipiendo; 189 CLAVIC. Incipiendo rism
b3/6
A-Wn Ser. nov. 12745
date: 1507 origine: Milan (?) provenance: Jean Grolier
(1497-1565); prince De Ligne; Fideikomiß-Bibliothek (vers 1810) contenu:
1-69v Franchinus Gafurius, De harmonia musicorum instrumentorum opus
rism b3/6 < Ruini, Produzione, 2001, p. 355
WILHERING, Stiftsbibliothek (A-WIL)
A-WIL Fragment in Chl 28
date: XIVe s. origine: Wilhering contenu: plat supérieur
« Nota versum de inceptione cantuum… » rism b3/1, p. 48 rism
b3/6 copie: D-Maw
ZWETTL, Stiftsbibliothek (A-Z)
A-Z 115
date: XVe s. origine: Wien ? provenance: « frater
Vitus Leonis » contenu: Plat arrière « Modus artificialis ad
faciendum clavicordia vel organa est iste… » rism b3/6
A-Z 328
date: XIIIe s. origine: un scriptorium cistercien (d'après la
notation musicale; cf. Hochadel, Melodieformeln, p. 100); à rapprocher
de A-Wn Cod. 787 (cf. Huglo, Tonaires, p. 184 n.2, 286; Hochadel,
Melodieformeln, n. 9) contenu: 82v-84 FRUT. brev (exc.).; 84v HERMANN.
mod.; 153-159v THEOG. METT.; 159v-163v « Incipit registrum
tonorum... » (tonaire); 164 « Ut cantor iunctis derives… »;
164v-165 HERMANN. vers.; 165 « Diapente. Diatessaron. Symphoniae et
intense ac remissae… » rism b3/1, p. 48-49 rism b3/6 copie:
D-Maw
A-Z 355
date: XIIe s.; vers 1200 (f. 108-123) origine: inconnue
contenu: 122v ISID. etym. (exc.) rism b3/1, p. 49 rism b3/6